Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία (CBT)

Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία, γνωστή διεθνώς ως Cognitive Behavioural Therapy (CBT), αποτελεί μια μορφή ψυχοθεραπείας που αναπτύχθηκε από τον Aaron T. Beck. Πρόκειται για ένα θεραπευτικό μοντέλο που συνδυάζει τη μελέτη των σκέψεων με την παρατήρηση της συμπεριφοράς.

Ο όρος «γνωσιακή» σχετίζεται με τις σκέψεις, τις πεποιθήσεις και τις αντιλήψεις που διαμορφώνουμε για τον εαυτό μας και τον κόσμο. Αντίστοιχα, ο όρος «συμπεριφοριστική» αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι συμπεριφορές μας συνδέονται με τις περιστάσεις μέσα στις οποίες εκδηλώνονται.

Βασική θέση της θεραπείας είναι ότι ο τρόπος που ερμηνεύουμε τα γεγονότα επηρεάζει άμεσα τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις μας. Δεν είναι λοιπόν τα ίδια τα γεγονότα που καθορίζουν πώς νιώθουμε, αλλά το πώς τα αντιλαμβανόμαστε.

Σύμφωνα με τη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική προσέγγιση, οι συμπεριφορές μας αποτελούν αποτέλεσμα μάθησης και, κατά συνέπεια, μπορούν να αλλάξουν μέσα από νέες διαδικασίες εξάσκησης και κατανόησης. Με την αξιοποίηση ευρημάτων από την ψυχολογική έρευνα, το CBT βοηθά το άτομο να αναγνωρίσει δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης και να τους αντικαταστήσει με πιο ρεαλιστικούς και βοηθητικούς. Παράλληλα, εξετάζεται η αποτελεσματικότητα των συνηθισμένων αντιδράσεων σε διάφορες καταστάσεις και εντοπίζονται συμπεριφορές που χρειάζονται τροποποίηση για να γίνει η καθημερινότητα πιο λειτουργική.

Με αυτόν τον τρόπο, η θεραπεία στοχεύει στη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο οι σκέψεις και οι συμπεριφορές συμβάλλουν στη δημιουργία ή τη διατήρηση δυσκολιών, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας.

Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία επικεντρώνεται κυρίως στα προβλήματα του παρόντος και στην ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων που μπορούν να εφαρμοστούν τόσο στη συγκεκριμένη δυσκολία όσο και γενικότερα στη ζωή. Συνήθως βασίζεται σε τρεις κεντρικούς άξονες:

• Εκπαίδευση επάνω στις σκέψεις και τις αντιδράσεις
• Πρακτική εφαρμογή τεχνικών και στρατηγικών
• Συνεργατική σχέση θεραπευτή–θεραπευόμενου για την επίλυση προβλημάτων

Πότε είναι χρήσιμο να απευθυνθώ σε έναν ψυχολόγο;

• Η ανάγκη για ψυχολογική υποστήριξη είναι προσωπικό ζήτημα και εξαρτάται από το πώς νιώθει ο καθένας στη ζωή του. Συνήθως, αφορμή για να ζητήσει κανείς βοήθεια αποτελεί μια δυσκολία της καθημερινότητας που δεν μπορεί πλέον να διαχειριστεί εύκολα μόνος του ή που τον επιβαρύνει σημαντικά. Σε κάθε περίπτωση, το να απευθυνθεί κάποιος σε έναν ειδικό αποτελεί μια πράξη φροντίδας προς τον εαυτό του.

Πόσο διαρκεί η ψυχοθεραπεία;

• Η διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας διαφέρει από άτομο σε άτομο. Κάθε άνθρωπος έχει τη δική του ιστορία, το δικό του ρυθμό εξέλιξης και τις δικές του ανάγκες. Γι’ αυτό και ο χρόνος που χρειάζεται για να επιτευχθούν οι στόχοι της θεραπείας καθορίζεται εξατομικευμένα.